อะไรขับเคลื่อนราคาทองคำ
ราคาทองคำมีปัจจัยขับเคลื่อนหลักคือ อัตราดอกเบี้ยที่แท้จริง (Real interest rate) หรือดอกเบี้ยหลังหักเงินเฟ้อ ค่าเงินดอลลาร์สหรัฐ และความต้องการจากธนาคารกลางกับนักลงทุน ทองคำไม่จ่ายดอกเบี้ย จึงมักน่าสนใจน้อยลงเมื่อผลตอบแทนหลังหักเงินเฟ้อสูงขึ้น และน่าสนใจขึ้นเมื่อผลตอบแทนดังกล่าวลดลง ทองคำกำหนดราคาเป็นดอลลาร์ ค่าเงินดอลลาร์ที่อ่อนลงจึงมักช่วยหนุนราคา การซื้อจำนวนมากจากธนาคารกลางและกองทุน ETF หรือกองทุนที่ซื้อขายในตลาดหลักทรัพย์ ทำให้สมดุลอุปสงค์และอุปทานเปลี่ยนไป
อะไรขับเคลื่อนราคาทองคำ
การเคลื่อนไหวของราคาทองคำส่วนใหญ่มาจาก 5 ปัจจัย ต่อไปนี้เรียงตามความสม่ำเสมอที่พบอิทธิพลของแต่ละปัจจัยโดยคร่าว ๆ
ความสัมพันธ์เหล่านี้ไม่ใช่กฎตายตัว แต่ละปัจจัยส่งผลต่อกัน และปัจจัยหนึ่งอาจมีน้ำหนักเหนืออีกปัจจัยเป็นเวลานาน
ทำไมดอกเบี้ยที่แท้จริงจึงสำคัญต่อทองคำ
ทองคำไม่จ่ายดอกเบี้ยหรือเงินปันผล ต้นทุนของการถือทองคำจึงเป็นผลตอบแทนที่นักลงทุนอาจได้รับจากสินทรัพย์อื่น ตัววัดผลตอบแทนนี้ที่ตรงที่สุดคืออัตราดอกเบี้ยที่แท้จริง ซึ่งเท่ากับอัตราผลตอบแทนพันธบัตรหักด้วยเงินเฟ้อคาดการณ์
เมื่อผลตอบแทนที่แท้จริงสูงขึ้น การถือทองคำมีต้นทุนจากรายได้ที่เสียโอกาสมากขึ้น ความต้องการจึงมักอ่อนลง เมื่อผลตอบแทนลดลงหรือติดลบ ต้นทุนนี้ก็ลดลง งานวิจัยของ Federal Reserve Bank of Chicago พบว่า ราคาทองคำที่ปรับเงินเฟ้อแล้วมีความสัมพันธ์ผกผันอย่างชัดเจนกับอัตราดอกเบี้ยที่แท้จริงคาดการณ์ระยะ 10 ปี ตลอดช่วงเวลาหลายทศวรรษ
ความสัมพันธ์นี้ไม่ได้คงที่เสมอไป ตั้งแต่ปี 2565 ราคาทองคำยังยืนได้ แม้ผลตอบแทนที่แท้จริงสูงขึ้นมาก เพราะแรงซื้อจำนวนมากจากธนาคารกลางชดเชยแรงกดดันจากดอกเบี้ย นี่คือตัวอย่างที่ชัดเจนของปัจจัยหนึ่งที่มีน้ำหนักเหนืออีกปัจจัย
ค่าเงินดอลลาร์สหรัฐส่งผลต่อทองคำอย่างไร
ทองคำแทบทุกแห่งเสนอราคาเป็นดอลลาร์สหรัฐ ค่าเงินดอลลาร์กับทองคำจึงเป็นสองด้านของราคาเดียวกัน เมื่อดอลลาร์อ่อนค่า ทองคำหนึ่งออนซ์จะมีราคาถูกลงในสกุลยูโร เยน หรือรูปี จึงมักกระตุ้นความต้องการนอกสหรัฐฯ ส่วนดอลลาร์ที่แข็งค่าจะส่งผลตรงกันข้าม
ทั้งสองยังมีปัจจัยขับเคลื่อนร่วมกัน การคาดการณ์ดอกเบี้ยสหรัฐฯ ส่งผลทั้งต่อค่าเงินดอลลาร์และผลตอบแทนที่แท้จริง เมื่อมุมมองต่อนโยบายธนาคารกลางสหรัฐฯ (Fed) เปลี่ยนไป จึงมักกระทบทองคำผ่านทั้งสองช่องทางพร้อมกัน
ทำไมธนาคารกลางจึงซื้อทองคำ
ธนาคารกลางถือทองคำเป็นสินทรัพย์สำรองที่ไม่มีความเสี่ยงด้านเครดิตจากรัฐบาลใดรัฐบาลหนึ่ง ปริมาณการซื้ออยู่ในระดับสูงเป็นประวัติการณ์มาหลายปี ข้อมูลจาก World Gold Council ระบุว่า เฉพาะไตรมาส 2 ปี 2569 ธนาคารกลางซื้อทองคำ 289 ตัน หลังจากการซื้อชะลอตัวในไตรมาสแรก
ความต้องการจากธนาคารกลางมีความสำคัญ เพราะมักต่อเนื่องและไม่อ่อนไหวต่อราคามากนัก จึงสามารถรองรับแรงขายจากกลุ่มอื่นได้ ในไตรมาสเดียวกัน กองทุน ETF ทองคำมีเงินไหลออกสุทธิคิดเป็นทองคำ 45 ตัน จากคาดการณ์ดอกเบี้ยที่สูงขึ้นและดอลลาร์ที่แข็งค่าซึ่งกดดันนักลงทุน แต่ความต้องการรวมยังอยู่ที่ 1,269 ตัน ไม่เปลี่ยนแปลงจากช่วงเดียวกันของปีก่อน
กระแสเงิน ETF ขับเคลื่อนราคาทองคำหรือไม่
มีผล โดยเฉพาะในช่วงหลายสัปดาห์ถึงหลายเดือน กองทุน ETF ทองคำที่มีทองคำจริงหนุนหลังเก็บทองคำไว้ในห้องนิรภัยรองรับหน่วยลงทุน การซื้อของนักลงทุนจึงกลายเป็นความต้องการทองคำแท่งโดยตรง ส่วนการขายทำให้ทองคำถูกปล่อยออกมา World Gold Council รายงานว่า กองทุน ETF ทองคำที่จดทะเบียนในสหรัฐฯ เพิ่มทองคำ 437 ตันในปี 2568 ทำให้ปริมาณถือครองสูงสุดเป็นประวัติการณ์ที่ 2,019 ตัน ซึ่งเป็นปีที่ราคาปรับขึ้นแรง กระแสเงินกลับทิศเป็นไหลออกในครึ่งแรกของปี 2569
ราคาทองคำเคลื่อนไหวมากแค่ไหน
ราคาทองคำเคลื่อนไหวมากพอที่จะสะท้อนปัจจัยข้างต้นได้อย่างรวดเร็ว ตามข้อมูลราคาทองคำตลาดโลก XAU/USD บน MT5 ของเรา ช่วงเดือนตุลาคม 2568 ถึง 20 ตุลาคม 2569 ราคาซื้อขายอยู่ระหว่างจุดต่ำสุด $3,819.33 (ตุลาคม 2568) และจุดสูงสุด $5,598.25 (มกราคม 2569) ในช่วง 12 เดือนเต็ม ตั้งแต่ตุลาคม 2568 ถึงกันยายน 2569 ส่วนต่างระหว่างราคาสูงสุดกับต่ำสุดรายเดือนอยู่ระหว่าง $243 (กรกฎาคม 2569) ถึง $1,320 (มีนาคม 2569) เดือนกันยายน 2569 มีช่วงการเคลื่อนไหว $400 จาก $4,110.84 ถึง $4,510.90
หากพิจารณาผลต่อสถานะที่ถืออยู่ โดยทั่วไปทองคำซื้อขายเป็นสัญญาขนาด 100 ออนซ์ การเคลื่อนไหวทุก $1.00 จึงมีมูลค่า $100 ต่อล็อต (Lot) หรือหน่วยขนาดการซื้อขาย และช่วงการเคลื่อนไหวรายเดือน $400 คิดเป็น $40,000 ต่อล็อต ขนาดสัญญาแตกต่างกันตามบัญชีและตราสาร จึงต้องตรวจสอบข้อกำหนดสัญญาก่อนคำนวณมูลค่าความเสี่ยงของสถานะ
ทองคำขึ้นเสมอเมื่อเกิดวิกฤตหรือไม่
ไม่เสมอไป ทองคำมักแข็งแกร่งขึ้นเมื่อความไม่แน่นอนเพิ่มขึ้น แต่ช่วงที่ตลาดถูกเทขายรุนแรง ราคาทองคำอาจลดลงในระยะแรก เพราะนักลงทุนขายสินทรัพย์ที่ขายได้เพื่อระดมเงินสด หรือชดเชยผลขาดทุนจากสินทรัพย์อื่น บทบาทสินทรัพย์ปลอดภัย หรือสินทรัพย์ที่ใช้พักเงินยามตลาดผันผวน มักเห็นชัดในช่วงหลายสัปดาห์ มากกว่าชั่วโมงแรก ๆ หลังเกิดเหตุสะเทือนตลาด
ประเด็นสำคัญ
- อัตราดอกเบี้ยที่แท้จริงและค่าเงินดอลลาร์สหรัฐเป็น 2 ปัจจัยที่ส่งผลสม่ำเสมอที่สุด ทั้งคู่มักเคลื่อนไหวไปด้วยกันตามการคาดการณ์นโยบาย Fed
- การซื้อของธนาคารกลางเป็นแหล่งความต้องการขนาดใหญ่และต่อเนื่อง โดยซื้อ 289 ตันในไตรมาส 2 ปี 2569
- กระแสเงิน ETF ทำให้ความต้องการเปลี่ยนได้อย่างรวดเร็วทั้งสองทิศทาง
- ความสัมพันธ์เหล่านี้เป็นแนวโน้ม ไม่ใช่กฎตายตัว ปัจจัยหนึ่งอาจมีน้ำหนักเหนือปัจจัยอื่นเป็นเวลานาน
บทเรียนที่เกี่ยวข้อง
- คุณคำนวณมูลค่า pip หรือหน่วยการเปลี่ยนแปลงราคาในฟอเร็กซ์ (Forex) หรือตลาดเงินตราต่างประเทศอย่างไร
- ทำไมสเปรด หรือส่วนต่างระหว่างราคาซื้อและขายในฟอเร็กซ์ จึงกว้างขึ้นช่วงเปลี่ยนวันซื้อขาย (Rollover)
- โลหะ: รายละเอียดสัญญาทองคำ
แหล่งข้อมูล
- World Gold Council, "Gold Demand Trends: Q2 2026": https://www.gold.org/goldhub/research/gold-demand-trends/gold-demand-trends-q2-2026
- World Gold Council, "Gold Demand Trends: US Focus Q4 and Full Year 2025": https://www.gold.org/goldhub/research/gold-demand-trends/us-gold-demand-trends-full-year-2025
- Federal Reserve Bank of Chicago, "What Drives Gold Prices?" (Chicago Fed Letter No. 464, 2021): https://www.chicagofed.org/publications/chicago-fed-letter/2021/464
- Fintrix Markets กราฟแท่งเทียนรายเดือน MT5 XAU/USD ตั้งแต่ตุลาคม 2568 ถึง 20 ตุลาคม 2569
นำความรู้ไปใช้จริง
เปิดบัญชีกับ Fintrix Markets หรือเข้าสู่ระบบเพื่อเทรด CFDs ในฟอเร็กซ์ ทองคำ ดัชนี และอื่น ๆ



