3 อินดิเคเตอร์ที่มือใหม่ควรรู้: Moving average, RSI และ ATR
อินดิเคเตอร์ (Indicator) หรือเครื่องมือวิเคราะห์ทางเทคนิคทั้ง 3 ตัว ตอบคำถามเกี่ยวกับกราฟคนละด้าน ค่าเฉลี่ยเคลื่อนที่ (Moving average) แสดงทิศทางแนวโน้ม ดัชนีความแข็งแกร่งสัมพัทธ์ (Relative Strength Index หรือ RSI) วัดความเร็วของการเคลื่อนไหวล่าสุดบนสเกล 0 ถึง 100 ส่วนค่าเฉลี่ยช่วงการเคลื่อนไหวจริง (Average True Range หรือ ATR) วัดระยะที่ราคาเคลื่อนไหวโดยทั่วไปใน 1 แท่ง ทั้ง 3 ตัวมีให้ใช้งานใน MT4/5
มือใหม่ควรเริ่มเรียนรู้อินดิเคเตอร์ตัวไหน
เรียนรู้อินดิเคเตอร์อย่างละ 1 ตัว เพื่อตอบคำถาม 3 ข้อจากกราฟ: ราคาอยู่ในแนวโน้มใด การเคลื่อนไหวล่าสุดแรงแค่ไหน และโดยทั่วไปราคาเคลื่อนไหวไกลเท่าไร ค่าเฉลี่ยเคลื่อนที่ตอบข้อแรก RSI ตอบข้อที่สอง และ ATR ตอบข้อที่สาม
มือใหม่ส่วนใหญ่มักรวมอินดิเคเตอร์ที่ตอบคำถามเดียวกันไว้ด้วยกัน RSI, Stochastic และ Williams %R ต่างเป็นออสซิลเลเตอร์วัดโมเมนตัม หรือเครื่องมือวัดแรงการเคลื่อนไหวที่แกว่งขึ้นลง โดยคำนวณจากการเปลี่ยนแปลงราคาล่าสุด การใส่ทั้ง 3 ตัวบนกราฟจึงเหมือนได้มุมมองเดียวซ้ำ 3 ครั้ง แต่อินดิเคเตอร์ 3 ตัวที่ทำหน้าที่ต่างกันจะให้ข้อมูลคนละด้าน
ทั้ง 3 ตัวคำนวณจากราคาในอดีตเท่านั้น จึงอธิบายสิ่งที่เกิดขึ้นแล้ว ไม่มีตัวใดทำนายแท่งถัดไป
กราฟแสดงอินดิเคเตอร์ทั้ง 3 ตัวบนแท่งราคา EUR/USD รายวันชุดเดียวกันตลอด 12 เดือน จาก Fintrix Markets MT5 ตัวเลขทั้งหมดในบทเรียนนี้มาจากแท่งราคาชุดนี้
1. ค่าเฉลี่ยเคลื่อนที่: แนวโน้มไปทางไหน
ค่าเฉลี่ยเคลื่อนที่คืออะไร
ค่าเฉลี่ยเคลื่อนที่คือราคาปิดเฉลี่ยตามจำนวนแท่งที่กำหนด โดยคำนวณใหม่ทุกครั้งที่มีแท่งใหม่ เส้นจึงเคลื่อนไปตามราคา ค่าเฉลี่ยเคลื่อนที่แบบง่าย (Simple moving average หรือ SMA) ให้น้ำหนักทุกแท่งเท่ากัน:
SMA = ผลรวมราคาปิด N แท่งล่าสุด ÷ N
SMA 5 วันของ EUR/USD ณ 5 พฤศจิกายน 2569 ใช้ราคาปิดดังนี้:
(1.11608 + 1.11873 + 1.11908 + 1.12284 + 1.12187) ÷ 5 = 1.11972
วันถัดไป ราคาปิดวันที่ 30 ตุลาคมจะถูกนำออก และแทนที่ด้วยราคาปิดใหม่ ค่าเฉลี่ย 50 วันและ 200 วันใช้หลักเดียวกัน แต่ครอบคลุมจำนวนแท่งมากกว่า
ค่าเฉลี่ยเคลื่อนที่แบบเอ็กซ์โพเนนเชียล (Exponential moving average หรือ EMA) ให้น้ำหนักแท่งล่าสุดมากกว่า จึงตอบสนองเร็วกว่า ณ 5 พฤศจิกายน 2569 SMA 50 วันของ EUR/USD อยู่ที่ 1.13522 ส่วน EMA 50 วันอยู่ที่ 1.13092 เส้น EMA อยู่ใกล้ราคาปิด 1.12187 มากกว่า เพราะให้น้ำหนักกับราคาที่ลดลงช่วงล่าสุดมากกว่า
เทรดเดอร์อ่านค่าเฉลี่ยเคลื่อนที่อย่างไร
วิธีอ่านที่ใช้กันทั่วไปมี 3 แบบ:
- ความชันของเส้น เส้นค่าเฉลี่ยที่สูงขึ้นหมายถึงราคาปิดล่าสุดสูงกว่าราคาปิดที่ถูกนำออกจากช่วงคำนวณ หากเส้นลดลงก็หมายถึงตรงกันข้าม
- ราคาอยู่เหนือหรือใต้เส้น ณ 5 พฤศจิกายน 2569 EUR/USD ปิดที่ 1.12187 ต่ำกว่าทั้ง SMA 50 วัน (1.13522) และ SMA 200 วัน (1.15444) สะท้อนแนวโน้มขาลงในทั้งสองช่วงคำนวณ
- เส้นค่าเฉลี่ยสองเส้นตัดกัน เส้น 50 วันตัดลงใต้เส้น 200 วันเมื่อ 16 เมษายน 2569 โดย EUR/USD ปิดที่ 1.17826 เทรดเดอร์บางรายเรียกว่า “death cross” ส่วนการตัดขึ้นในทางกลับกันเรียกว่า “golden cross” ชื่อเหล่านี้อธิบายสิ่งที่เส้นค่าเฉลี่ยทำไปแล้ว และเกิดขึ้นล่าช้าตามลักษณะการคำนวณ
ค่าเฉลี่ยเคลื่อนที่มีข้อจำกัดอะไร
ค่าเฉลี่ยเคลื่อนที่ตามหลังราคา ยิ่งใช้ช่วงยาวยิ่งล่าช้า จุดตัด 50/200 ข้างต้นเกิดหลังจุดสูงสุดเดือนมกราคมของ EUR/USD ราว 3 เดือน เพราะเส้น 200 วันต้องใช้ราคาปิดที่ต่ำลงจำนวนมากก่อนจะเปลี่ยนทิศ
ในตลาดที่ราคาแกว่งออกด้านข้าง ราคายังตัดเส้นซ้ำไปมา ใน 250 วันซื้อขายถึง 5 พฤศจิกายน 2569 ราคาปิด EUR/USD ตัด SMA 20 วัน 27 ครั้ง ตัด SMA 50 วัน 12 ครั้ง และตัด SMA 200 วัน 9 ครั้ง ช่วงคำนวณสั้นตอบสนองเร็วกว่า แต่มีจุดตัดที่ไม่ตามมาด้วยแนวโน้มมากกว่า ช่วงยาวให้จุดตัดน้อยกว่าและช้ากว่า
วิธีตั้งค่าใน MT4/5
ขั้นตอนพื้นฐานในการเพิ่มอินดิเคเตอร์ ดูได้จากคู่มือศูนย์ช่วยเหลือที่ลิงก์ไว้ท้ายบทเรียน จากนั้นทำตามขั้นตอนต่อไปนี้:
- เปิดเมนู Insert > Indicators > Trend > Moving Average
- Period: จำนวนแท่งที่นำมาเฉลี่ย หน้าต่างตั้งค่าเริ่มด้วยช่วงสั้น พิมพ์ 50 หรือ 200 เพื่อดูช่วงยาวตามที่ใช้ในบทเรียนนี้ ตัวเลขที่น้อยกว่าจะตามราคาใกล้กว่าและล่าช้าน้อยกว่า
- MA method: เลือก Simple, Exponential, Smoothed หรือ Linear Weighted โดย Exponential และ Linear Weighted ให้น้ำหนักแท่งล่าสุดมากกว่า จึงเปลี่ยนทิศเร็วกว่า
- Apply to: โดยทั่วไปใช้ Close หรือราคาปิด หากใช้ High หรือ Low ซึ่งเป็นราคาสูงสุดหรือต่ำสุด ตำแหน่งเส้นจะเปลี่ยนไป
- Shift: เลื่อนเส้นไปข้างหน้าหรือย้อนหลังเป็นจำนวนเต็มแท่ง คงค่าไว้ที่ 0 เว้นแต่มีเหตุผลที่จะเปลี่ยน
- เพิ่ม Moving Average อีกเส้นโดยใช้ Period ต่างกัน เพื่อดูจุดตัด
2. RSI: การเคลื่อนไหวล่าสุดแรงแค่ไหน
RSI คืออะไร
Relative Strength Index เปิดตัวโดย J. Welles Wilder ในปี 2521 ใช้เปรียบเทียบขนาดการขึ้นกับการลงของราคาช่วงล่าสุด แล้วปรับผลให้อยู่ในสเกล 0 ถึง 100:
RSI = 100 − 100 ÷ (1 + ค่าเฉลี่ยช่วงราคาขึ้น ÷ ค่าเฉลี่ยช่วงราคาลง)
ค่าเริ่มต้นใช้ค่าเฉลี่ย 14 แท่งตามที่ Wilder กำหนดไว้ แต่ละแท่งใหม่จะปรับค่าเฉลี่ยให้เรียบขึ้น โดยค่าเฉลี่ยช่วงราคาขึ้นใหม่ = (ค่าเฉลี่ยช่วงราคาขึ้นก่อนหน้า × 13 + ราคาที่ขึ้นวันนี้) ÷ 14 ฝั่งราคาลงคำนวณแบบเดียวกัน
ตัวอย่างคำนวณด้วยตัวเลขกลม ๆ: หากราคาใน 14 วันขึ้นเฉลี่ยวันละ 30 pip และลงเฉลี่ยวันละ 45 pip จะได้ RS = 30 ÷ 45 = 0.667 และ RSI = 100 − 100 ÷ 1.667 = 40 ช่วงราคาลงมากกว่าช่วงราคาขึ้น ค่าจึงต่ำกว่า 50 หากค่าเฉลี่ยทั้งสองเท่ากัน RSI จะเท่ากับ 50 พอดี
RSI สูงกว่า 70 หรือต่ำกว่า 30 หมายถึงอะไร
โดยทั่วไป ค่าเหนือ 70 เรียกว่า “overbought” หรือภาวะซื้อมากเกินไป ส่วนค่าต่ำกว่า 30 เรียกว่า “oversold” หรือภาวะขายมากเกินไป คำเหล่านี้บอกความเร็วของการเคลื่อนไหวที่ผ่านมา ไม่ใช่สัญญาณว่าราคาต้องกลับทิศ
EUR/USD ในฤดูใบไม้ร่วงปี 2569 แสดงความต่างนี้ได้ชัด RSI(14) ลดลงต่ำกว่า 30 เมื่อ 23 กันยายน 2569 ขณะที่ EUR/USD อยู่ที่ 1.13837 และอยู่ต่ำกว่า 30 เป็นส่วนใหญ่ตลอด 3 สัปดาห์ โดยลงถึง 17.9 เมื่อ 1 ตุลาคม วันที่ 14 ตุลาคม RSI ยังอยู่ที่ 27.0 และ EUR/USD ปิดที่ 1.11562 ต่ำกว่าวันแรกที่เข้าเขต “oversold” ราว 228 pip การเคลื่อนไหวทางเดียวอย่างรุนแรงทำให้ RSI ค้างอยู่ในเขตสุดขั้ว เพราะแต่ละวันเพิ่มช่วงราคาลงเข้าไปในค่าเฉลี่ย
เทรดเดอร์ยังติดตาม divergence หรือการเคลื่อนไหวสวนทางกัน: ราคาทำจุดสูงสุดหรือต่ำสุดใหม่ แต่ RSI ไม่ยืนยัน คู่มือ MetaTrader 5 ระบุว่า divergence และ “failure swings” หรือรูปแบบที่ RSI ไม่ผ่านจุดสูงหรือต่ำเดิม เป็นรูปแบบหลักของ RSI เช่นเดียวกับ overbought และ oversold รูปแบบเหล่านี้บอกว่าโมเมนตัมกำลังอ่อนลง ไม่ได้บอกวันที่ราคาจะกลับทิศ
RSI มีข้อจำกัดอะไร
- RSI อาจค้างอยู่ในเขตสุดขั้วตลอดแนวโน้มที่ยาวนาน ดังตัวอย่างข้างต้น
- การแตะระดับเกณฑ์ขึ้นอยู่กับช่วงคำนวณ ใน 250 วันซื้อขายถึง 5 พฤศจิกายน 2569 RSI รายวันของ EUR/USD อยู่นอกระดับมาตรฐานตามจำนวนวันต่อไปนี้:
ช่วงคำนวณสั้นแกว่งกว้างกว่า และข้ามระดับ 70 กับ 30 บ่อยกว่ามาก ค่า 72 ของ RSI(9) กับค่า 72 ของ RSI(25) จึงเป็นคนละสถานการณ์
วิธีตั้งค่าใน MT4/5
- เปิดเมนู Insert > Indicators > Oscillators > Relative Strength Index อินดิเคเตอร์จะเปิดในหน้าต่างแยกใต้กราฟ
- Period: ค่าเริ่มต้นคือ 14 ค่าน้อยลง เช่น 9 จะตอบสนองเร็วและเข้าเขตสุดขั้วบ่อยขึ้น ค่ามากขึ้น เช่น 25 จะเรียบกว่า และไม่ค่อยแตะ 70 หรือ 30
- Apply to: ค่าเริ่มต้นคือ Close
- Levels คือแท็บกำหนดระดับ โดยตั้งไว้ที่ 70 และ 30 เทรดเดอร์บางรายเพิ่ม 50 เป็นเส้นกึ่งกลาง หรือเปลี่ยนเป็น 80 และ 20 เมื่อใช้ช่วงคำนวณสั้น
3. ATR: โดยทั่วไปราคาเคลื่อนไหวไกลเท่าไร
ATR คืออะไร
Average True Range เป็นอีกเครื่องมือจาก Wilder ใช้วัดความผันผวนในหน่วยราคา โดยแต่ละแท่งมี true range หรือช่วงการเคลื่อนไหวจริง เท่ากับระยะที่มากที่สุดจาก 3 ค่า: ราคาสูงสุดลบราคาต่ำสุด ราคาสูงสุดลบราคาปิดก่อนหน้า และราคาปิดก่อนหน้าลบราคาต่ำสุด การใช้ราคาปิดก่อนหน้าช่วยรวมช่องว่างราคาเข้าไว้ด้วย ค่าเริ่มต้นของ ATR คือค่าเฉลี่ย true range 14 แท่ง
ณ 5 พฤศจิกายน 2569 ATR 14 วันของ EUR/USD อยู่ที่ 60.8 pip ใน 250 วันซื้อขายก่อนหน้านั้น ค่าอยู่ระหว่าง 40.6 pip (9 กันยายน 2569) ถึง 106.5 pip (19 มีนาคม 2569) ความผันผวนลดลงมากกว่าครึ่ง ก่อนเพิ่มขึ้นอีกครั้งในระหว่างปี ดังที่แสดงในกราฟช่องล่าง
ATR ไม่ได้บอกทิศทาง ราคาที่ลงแรงหรือขึ้นแรงต่างทำให้ ATR เพิ่มขึ้นได้เหมือนกัน
เทรดเดอร์ใช้ ATR อย่างไร
การใช้งานที่เป็นรูปธรรมที่สุดคือการกำหนดขนาดสถานะ หรือขนาดของรายการเทรด การวาง Stop Loss หรือจุดปิดสถานะเพื่อจำกัดผลขาดทุน เป็นจำนวนเท่าของ ATR จะปรับตามภาวะปัจจุบัน แทนการใช้ระยะ pip คงที่ ตัวอย่างคำนวณเมื่อวาง Stop Loss ที่ 1.5 × ATR:
- ระยะ Stop Loss: 1.5 × 60.8 = 91 pip
- จำนวนเงินที่เสี่ยง: $50
- ขนาดสถานะ: 50 ÷ (91 × $10 ต่อ pip ต่อหนึ่งล็อต ซึ่งเป็นหน่วยขนาดการเทรด) = 0.055 ปัดลงเป็น 0.05 ล็อต
ในเดือนมีนาคม 2569 เมื่อ ATR อยู่ที่ 106.5 pip หลักเดียวกันจะให้ระยะ Stop Loss 160 pip และขนาด 0.03 ล็อต บทเรียนเรื่องขนาดสถานะอธิบายสูตรไว้อย่างครบถ้วน
ข้อจำกัดคือ ATR อธิบายอดีตช่วงล่าสุด ความผันผวนอาจพุ่งจากข่าวเพียงครั้งเดียว และสูงกว่าที่ข้อมูล 14 แท่งล่าสุดบ่งชี้มาก
วิธีตั้งค่าใน MT4/5
- เปิดเมนู Insert > Indicators > Oscillators > Average True Range
- Period: ค่าเริ่มต้นคือ 14 ช่วงสั้นตอบสนองเร็วกว่าเมื่อความผันผวนพุ่งสูง ส่วนช่วงยาวจะปรับการแกว่งนั้นให้เรียบขึ้น
- อ่านค่าเป็นหน่วยราคาของตราสาร: 0.00608 ของ EUR/USD เท่ากับ 60.8 pip ส่วน 81.56 ของ XAU/USD ซึ่งเป็นทองคำตลาดโลก เท่ากับ $81.56
อินดิเคเตอร์ทางเทคนิคใช้ได้ผลหรือไม่
ผลวิจัยมีทั้งสองด้าน และปัญหาอยู่ที่วิธีทดสอบอินดิเคเตอร์ งานสำรวจของ Park และ Irwin ปี 2550 ใน Journal of Economic Surveys ทบทวนงานศึกษาสมัยใหม่ 95 ชิ้นเกี่ยวกับกฎการเทรดทางเทคนิค พบผลเชิงบวก 56 ชิ้น เชิงลบ 20 ชิ้น และผลผสม 19 ชิ้น ผู้เขียนยังพบว่างานส่วนใหญ่มีปัญหาการค้นข้อมูลซ้ำจนพบรูปแบบที่ดูได้ผล การเลือกกฎหลังเห็นผลแล้ว และความยากในการประเมินความเสี่ยงกับต้นทุนธุรกรรม งานยุคแรกรายงานผลในตลาดอัตราแลกเปลี่ยนดีกว่าตลาดหุ้น โดยหลักฐานส่วนใหญ่กระจุกอยู่ในช่วงก่อนต้นทศวรรษ 1990
ในทางปฏิบัติ อินดิเคเตอร์ช่วยวัดข้อมูลบนกราฟอย่างสม่ำเสมอ ไม่ได้สร้างความได้เปรียบในการเทรดด้วยตัวเอง ต้นทุน วิธีทดสอบ และช่วงเวลาที่คุณใช้ทดสอบ ล้วนกำหนดว่ากฎที่สร้างจากอินดิเคเตอร์นั้นใช้ได้ผลในอดีตหรือไม่ บทเรียนเรื่องอคติจากการใช้ข้อมูลอนาคต (Look-ahead bias) อธิบายข้อผิดพลาดในการทดสอบที่พบบ่อยอย่างหนึ่ง
สรุปประเด็นสำคัญ
- เลือกอินดิเคเตอร์ที่ตอบคำถามต่างกัน: แนวโน้มใช้ค่าเฉลี่ยเคลื่อนที่ โมเมนตัมใช้ RSI และความผันผวนใช้ ATR
- ค่าเฉลี่ยเคลื่อนที่ตามหลังราคาตามลักษณะการคำนวณ ช่วงสั้นตอบสนองเร็วกว่าและมีจุดตัดหลอกมากกว่า ใน EUR/USD ช่วง 250 วัน ราคาตัด SMA 20 วัน 27 ครั้ง เทียบกับ SMA 200 วันที่ 9 ครั้ง
- RSI สูงกว่า 70 หรือต่ำกว่า 30 บอกถึงการเคลื่อนไหวที่รวดเร็ว ในปี 2569 RSI ของ EUR/USD อยู่ต่ำกว่า 30 เป็นส่วนใหญ่ตลอด 3 สัปดาห์ ขณะที่ราคาลดลงราว 228 pip
- ATR วัดระยะ ไม่ใช่ทิศทาง และมีประโยชน์ที่สุดในการกำหนดระยะ Stop Loss กับขนาดสถานะ
- เปลี่ยนค่าที่ใช้คำนวณทีละตัว และบันทึกผลที่เกิดขึ้น ค่าเริ่มต้นทุกค่าใน MT4/5 เป็นเพียงจุดตั้งต้น
บทเรียนที่เกี่ยวข้อง
- คำนวณขนาดสถานะในการเทรดอย่างไร
- Look-ahead bias ในการทดสอบย้อนหลังคืออะไร
- วิธีเพิ่มอินดิเคเตอร์บน MT4/MT5
แหล่งข้อมูล
- MetaQuotes, MetaTrader 5 Help, “Relative Strength Index” (สูตร ค่าเริ่มต้น 14 แท่ง ระดับ 70/30 รูปแบบ divergence และ failure swings): https://www.metatrader5.com/en/terminal/help/indicators/oscillators/rsi
- MetaQuotes, MetaTrader 5 Help, “Moving Average” (สูตร SMA, EMA, SMMA และ LWMA): https://www.metatrader5.com/en/terminal/help/indicators/trend_indicators/ma
- MetaQuotes, MetaTrader 5 Help, “Average True Range” (true range และการหาค่าเฉลี่ย): https://www.metatrader5.com/en/terminal/help/indicators/oscillators/atr
- StockCharts ChartSchool, “Relative Strength Index (RSI)” (จุดกำเนิดโดย Wilder ในปี 2521 และการคำนวณค่าเฉลี่ยแบบปรับให้เรียบ): https://chartschool.stockcharts.com/table-of-contents/technical-indicators-and-overlays/technical-indicators/relative-strength-index-rsi
- Cheol-Ho Park และ Scott H. Irwin, “What Do We Know About the Profitability of Technical Analysis?”, Journal of Economic Surveys 21(4), 2007, หน้า 786-826: https://ideas.repec.org/a/bla/jecsur/v21y2007i4p786-826.html
- Fintrix Markets MT5, แท่งราคา EUR/USD รายวัน ตั้งแต่ 5 พฤศจิกายน 2568 ถึง 5 พฤศจิกายน 2569 คำนวณ SMA, EMA, RSI และ ATR ด้วยสูตร MT4/5 ข้างต้น (คำนวณโดย Fintrix Markets)
นำความรู้ไปใช้จริง
เปิดบัญชีกับ Fintrix Markets หรือเข้าสู่ระบบเพื่อเทรด CFDs ในฟอเร็กซ์ ทองคำ ดัชนี และอื่น ๆ



