คำนวณขนาดสถานะในการเทรดอย่างไร
ขนาดสถานะ (Position size) คือจำนวนล็อต (Lot) หรือหน่วยขนาดการเทรด ที่ทำให้ขาดทุนตามวงเงินที่กำหนดเมื่อปิดสถานะเพื่อจำกัดผลขาดทุน (Stop Loss) คำนวณโดยนำเงินที่คุณยอมขาดทุนต่อครั้ง หารด้วยระยะ Stop Loss คูณมูลค่า 1 pip หรือจุดต่อล็อต โดย pip คือหน่วยวัดการเปลี่ยนแปลงราคาคู่เงิน หากเสี่ยง $50 และตั้ง Stop Loss ห่าง 25 pip บน EUR/USD จะได้ 50 ÷ (25 × $10) = 0.20 ล็อต
ขนาดสถานะคำนวณอย่างไร
ขนาดสถานะคือขนาดการเทรดในหน่วยล็อต ที่ทำให้คุณขาดทุนเป็นจำนวนเงินคงที่เมื่อถึง Stop Loss คุณกำหนดวงเงินนั้นก่อน แล้วคำนวณย้อนกลับเป็นจำนวนล็อตดังนี้
จำนวนล็อต = วงเงินเสี่ยง ÷ (ระยะ Stop Loss × มูลค่า 1 pip หรือจุดต่อล็อต)
สูตรนี้ใช้ข้อมูล 3 ส่วน
- วงเงินเสี่ยง คือเงินที่คุณยอมขาดทุนหากราคาถึง Stop Loss มักกำหนดเป็นเปอร์เซ็นต์ของเงินในบัญชี เช่น 1% ของ $5,000 เท่ากับ $50
- ระยะ Stop Loss คือระยะห่างจากราคาเปิดสถานะถึง Stop Loss ใช้หน่วย pip สำหรับฟอเร็กซ์หรือตลาดซื้อขายเงินตราต่างประเทศ และหน่วยจุดราคาสำหรับทองคำหรือดัชนี
- มูลค่าต่อ pip หรือจุดต่อล็อต คือมูลค่าเงินเมื่อราคาเปลี่ยนไป 1 pip สำหรับ 1 ล็อตมาตรฐาน บทเรียนเรื่องมูลค่า pipของเราอธิบายวิธีคำนวณสำหรับทุกคู่เงิน
เลเวอเรจ (Leverage) หรืออัตราทดไม่อยู่ในสูตรนี้ เลเวอเรจกำหนดมาร์จิน (Margin) หรือเงินหลักประกันที่ต้องใช้ ไม่ใช่ยอดขาดทุนเมื่อถึง Stop Loss รายละเอียดอยู่ด้านล่าง
ตัวอย่างคำนวณขนาดล็อตในฟอเร็กซ์
สมมติบัญชีมีเงิน $5,000 เสี่ยง 1% ต่อครั้ง หรือ $50 และตั้ง Stop Loss ห่าง 25 pip บน EUR/USD ดอลลาร์สหรัฐเป็นสกุลเงินอ้างอิงของคู่เงินนี้ ดังนั้น 1 ล็อตมาตรฐานจึงมีมูลค่า $10 ต่อ pip
50 ÷ (25 × $10) = 0.20 ล็อต
ตรวจสอบย้อนกลับได้ว่า 0.20 ล็อตมีมูลค่า $2 ต่อ pip และ 25 pip × $2 = $50 ขนาดสถานะถูกต้องเมื่อยอดขาดทุนที่ Stop Loss เท่ากับวงเงินเสี่ยงพอดี
เปลี่ยนเป็น USD/JPY โดยใช้วงเงิน $50 และระยะ Stop Loss 25 pip เท่าเดิม ที่ราคา USD/JPY 157.89 (Fintrix Markets MT5, 2 พฤศจิกายน 2569 เวลา 22:06 UTC หรือ 05.06 น. วันที่ 3 พฤศจิกายน 2569 เวลาประเทศไทย GMT+7) มูลค่าต่อ 1 ล็อตคือ ¥1,000 ÷ 157.89 = $6.33 ต่อ pip:
50 ÷ (25 × $6.33) = 0.316 ปัดลงเป็น 0.31 ล็อต
ที่ 0.31 ล็อต ยอดขาดทุนเมื่อถึง Stop Loss คือ 0.31 × 25 × $6.33 = $49.08 ต้องปัดลงเสมอ เพราะการปัดขึ้นเป็น 0.32 จะเสี่ยง $50.67 ซึ่งเกินวงเงินที่คุณกำหนด
คำนวณขนาดสถานะทองคำ (XAU/USD) อย่างไร
ทองคำตลาดโลกมีราคาเป็นดอลลาร์ต่อออนซ์ โดยทั่วไป XAU/USD 1 ล็อตมาตรฐานมีขนาดสัญญา 100 ออนซ์ ก่อนคำนวณขนาดสถานะ ให้ตรวจสอบขนาดสัญญาในข้อมูลจำเพาะของสัญลักษณ์บน MT4/5 ที่ขนาด 100 ออนซ์ ราคาทองคำที่เปลี่ยนไป $1.00 จะมีมูลค่า $100 ต่อล็อต
ใช้วงเงินเสี่ยง $50 เท่าเดิม และระยะ Stop Loss $15 เช่น เปิดสถานะที่ 3,946.64 และตั้ง Stop Loss ที่ 3,931.64
- ยอดขาดทุนที่ Stop Loss สำหรับ 1 ล็อต: $15 × $100 = $1,500
- ขนาดสถานะ: 50 ÷ 1,500 = 0.033 ปัดลงเป็น 0.03 ล็อต
- ยอดขาดทุนเมื่อถึง Stop Loss: 0.03 × $1,500 = $45
ขั้นตอนที่มักพลาดคือการแปลงระหว่าง “pip” กับดอลลาร์ของทองคำ ราคาจาก 3,946.64 เป็น 3,931.64 ต่างกัน $15 บางแพลตฟอร์มและเว็บไซต์เรียกว่า 150 pip บางแห่งเรียกว่า 1,500 จุด สูตรจะใช้ได้ก็ต่อเมื่อระยะ Stop Loss และมูลค่าต่อหน่วยใช้หน่วยเดียวกัน การคำนวณจากส่วนต่างราคาเป็นดอลลาร์ช่วยเลี่ยงความสับสนนี้
ใช้ขนาดล็อตเท่ากันทุกครั้งจะเกิดอะไรขึ้น
ความเสี่ยงแต่ละครั้งจะเปลี่ยนไปโดยคุณอาจไม่รู้ตัว ตัวอย่างนี้นำ 0.20 ล็อต ซึ่งเหมาะกับตัวอย่าง EUR/USD มาใช้กับทั้ง 3 สถานะในบทเรียน
ขนาดล็อตคงที่ทำให้สถานะทองคำเสี่ยงเป็น 6 เท่าของ EUR/USD การกำหนดขนาดสถานะมีไว้ป้องกันปัญหานี้ แม้ระยะ Stop Loss และตราสารเปลี่ยนไป วงเงินเสี่ยงยังคงเดิม
สเปรดและค่าคอมมิชชันเปลี่ยนขนาดสถานะอย่างไร
Stop Loss ของสถานะซื้อทำงานที่ราคา Bid หรือราคารับซื้อ ส่วนสถานะขายทำงานที่ราคา Ask หรือราคาเสนอขาย สเปรด (Spread) หรือส่วนต่างระหว่างราคาซื้อและขายจึงเพิ่มผลขาดทุนจริง บัญชีที่คิดค่าคอมมิชชันยังมีค่าคอมมิชชันทั้งเปิดและปิดสถานะเพิ่มอีก เพื่อให้ต้นทุนรวมของสถานะที่ขาดทุนอยู่ในวงเงินเสี่ยง ต้องรวมทั้ง 2 ส่วน
จำนวนล็อต = วงเงินเสี่ยง ÷ ((ระยะ Stop Loss เป็น pip + สเปรดเป็น pip) × มูลค่า pip ต่อล็อต + ค่าคอมมิชชันต่อล็อต)
บัญชี Zero ของ Fintrix Markets คิดค่าคอมมิชชัน $3.50 ต่อข้างต่อล็อต รวมเปิดและปิดสถานะเป็น $7 ต่อล็อต สำหรับสถานะ EUR/USD สมมติสเปรด 0.2 pip
50 ÷ ((25 + 0.2) × $10 + $7) = 50 ÷ 259 = 0.193 ปัดลงเป็น 0.19 ล็อต
บัญชี Standard ไม่มีค่าคอมมิชชัน ต้นทุนอยู่ในสเปรดซึ่งเริ่มต้นที่ 1.0 pip หากสเปรดเท่ากับ 1 pip: 50 ÷ (26 × $10) = 0.19 ล็อต
ต้นทุนทำให้ขนาดสถานะนี้ลดลงประมาณ 0.01 ล็อต หากตั้ง Stop Loss ใกล้ ต้นทุนจะยิ่งมีผลมาก เช่น ระยะ Stop Loss 5 pip กับสเปรด 1 pip คิดเป็น 20% ของระยะนั้น สเปรดอาจกว้างขึ้นมากช่วงข่าวและช่วงเปลี่ยนวันซื้อขาย ซึ่ง บทเรียนเรื่องสเปรดช่วงเปลี่ยนวันซื้อขายของเราอธิบายไว้ ในตลาดที่เคลื่อนไหวเร็ว Stop Loss อาจจับคู่ได้ที่ราคาแย่กว่าระดับที่ตั้งไว้ ทำให้ขาดทุนเกินแผนได้
หากขนาดที่คำนวณได้ต่ำกว่าล็อตขั้นต่ำจะทำอย่างไร
กรณีนี้ไม่สามารถกำหนดขนาดสถานะให้ตรงตามกฎได้ บัญชี Standard และ Zero ของ Fintrix Markets มีขนาดการเทรดขั้นต่ำ 0.01 ล็อต หาก Stop Loss อยู่ไกล แม้ใช้ขั้นต่ำนี้ก็อาจเสี่ยงเกินวงเงินแล้ว
ทองคำแสดงประเด็นนี้ได้ชัดเจน ค่าเฉลี่ยช่วงการเคลื่อนไหวที่แท้จริง 14 วัน (ATR) ถึงวันที่ 30 ตุลาคม 2569 อยู่ที่ประมาณ $72 ตามข้อมูลรายวันบน MT5 ของเรา Stop Loss ที่ห่าง 1 ATR ทำให้ขาดทุน $7,200 ต่อล็อต ดังนั้นสำหรับวงเงินเสี่ยง $50
50 ÷ 7,200 = 0.0069 ล็อต ต่ำกว่าขั้นต่ำ 0.01 ล็อต
ที่ 0.01 ล็อต Stop Loss นี้ทำให้ขาดทุน $72 หรือ 1.44% ของบัญชีที่มีเงิน $5,000 ไม่ใช่ 1% ทางเลือกคือขยับ Stop Loss ให้ใกล้ขึ้น เพิ่มวงเงินเสี่ยง หรือไม่เปิดสถานะ สำหรับ EUR/USD ทำได้ง่ายกว่า เพราะ ATR 14 วันอยู่ที่ประมาณ 65 pip ระยะ Stop Loss 1 ATR จึงให้ผล 50 ÷ (65 × $10) = 0.07 ล็อต
สำหรับยอดเงินน้อย บัญชี Cent ทำให้การคำนวณต่างออกไป 1 ล็อต Cent เท่ากับ 0.01 ล็อตมาตรฐาน ขั้นต่ำ 0.01 ล็อตที่เท่ากันจึงมีขนาดจริงเล็กกว่า 100 เท่า
บัญชีที่มีเงิน $100 ใช้ขนาดล็อตเท่าไร
คำนวณด้วยสูตรเดียวกับยอดเงินอื่น หากเสี่ยง 1% บัญชีที่มีเงิน $100 จะมีวงเงินเสี่ยง $1 ต่อครั้ง
- EUR/USD ขนาด 0.01 ล็อต ($0.10 ต่อ pip): ตั้ง Stop Loss ห่างได้ 10 pip โดย 1 ÷ (10 × $0.10) = 0.01 ล็อต
- EUR/USD ที่ระยะ Stop Loss 25 pip: 1 ÷ (25 × $10) = 0.004 ล็อต ต่ำกว่าขั้นต่ำ หากใช้ 0.01 ล็อต จะขาดทุนที่ Stop Loss $2.50 หรือ 2.5% ของเงินในบัญชี
- ทองคำที่ระยะ Stop Loss $15: แม้ใช้ 0.01 ล็อต ก็ขาดทุน $15 หรือ 15% ของเงินในบัญชี
สำหรับยอดเงินน้อย ล็อตต่ำสุดของบัญชีที่ใช้ขนาดสัญญามาตรฐานมักใหญ่กว่าที่กฎ 1% อนุญาต นี่เป็นข้อจำกัดของล็อตขั้นต่ำ จึงต้องตรวจสอบขนาดสถานะทุกครั้ง
เลเวอเรจเปลี่ยนขนาดสถานะหรือไม่
ไม่เปลี่ยน สูตรใช้วงเงินเสี่ยง ระยะ Stop Loss และมูลค่า pip เลเวอเรจกำหนดเฉพาะมาร์จินที่ต้องใช้เปิดสถานะ
- EUR/USD ขนาด 0.20 ล็อต ที่ราคา 1.1187 มีมูลค่าสถานะ 20,000 × 1.1187 = $22,374
- เลเวอเรจ 1:1000 ใช้มาร์จิน $22.37 ส่วนเลเวอเรจ 1:100 ใช้มาร์จิน $223.74
- ทั้ง 2 กรณีขาดทุนที่ Stop Loss เท่ากันคือ $50
เลเวอเรจเป็นข้อจำกัดเมื่อมีมาร์จินไม่พอเท่านั้น หากเงินในบัญชีไม่พอรองรับมาร์จิน ก็เปิดสถานะขนาดนั้นไม่ได้ เลเวอเรจที่ใช้จริงของสถานะนี้คือ $22,374 ÷ $5,000 หรือประมาณ 4.5:1 ไม่ว่าบัญชีตั้งค่าไว้เท่าใด บทเรียนเรื่องเลเวอเรจของเราอธิบายมาร์จินและเลเวอเรจที่ใช้จริงอย่างละเอียด
ควรเสี่ยงเท่าไรต่อการเทรด 1 ครั้ง
ไม่มีตัวเลขที่ถูกต้องเพียงค่าเดียว และบทเรียนนี้ไม่ได้กำหนดให้คุณ เปอร์เซ็นต์ความเสี่ยงส่งผลต่อความเร็วที่เงินในบัญชีลดลงเมื่อขาดทุนต่อเนื่อง หากกำหนดขนาดสถานะตามสัดส่วนคงที่ ทุกครั้งที่ขาดทุนจะเสียเงินเป็นสัดส่วนคงที่ของยอดเงินปัจจุบัน หลังขาดทุนติดต่อกัน n ครั้ง เงินในบัญชีจะเป็นดังนี้
ยอดเงินคงเหลือ = ยอดเงินเริ่มต้น × (1 − สัดส่วนความเสี่ยงต่อครั้ง)ⁿ
การขาดทุนต่อเนื่องยาวนานเกิดบ่อยกว่าที่รู้สึก สมมติเพียงเพื่อการคำนวณว่าแต่ละครั้งมีโอกาสขาดทุนครึ่งหนึ่ง และเป็นอิสระจากครั้งก่อน ในการเทรด 200 ครั้ง โอกาสขาดทุนติดกัน 7 ครั้งอย่างน้อย 1 ชุดอยู่ที่ประมาณ 54% ส่วน 8 ครั้งอยู่ที่ประมาณ 32% ตามการคำนวณของเรา ช่องว่างระหว่างเส้น 1% กับ 5% แสดงเหตุผลที่ต้องกำหนดขนาดสถานะก่อนเทรด ก่อนจะเกิดช่วงขาดทุนต่อเนื่อง บทเรียนเรื่องการลดลงของเงินทุน (Drawdown)ของเราอธิบายการวัดและการฟื้นตัวจากช่วงขาดทุนเหล่านี้
มีข้อมูลยืนยันขนาดของปัญหานี้ ในการทบทวนการซื้อขายสัญญาซื้อขายส่วนต่าง (CFD) ของรายย่อยใน EU ปี 2561 ESMA รายงานว่าโดยทั่วไปบัญชีรายย่อย 74% ถึง 89% ขาดทุน ส่วน US CFTC รายงานว่าลูกค้าประมาณ 2 ใน 3 ของผู้ค้าฟอเร็กซ์รายย่อยที่จดทะเบียนขาดทุนในช่วงไตรมาส 2 ปี 2564 ถึงไตรมาส 1 ปี 2565
การกำหนดขนาดสถานะตามสัดส่วนคงที่คืออะไร
นี่คือวิธีที่บทเรียนนี้ใช้ โดยเสี่ยงเป็นสัดส่วนเท่าเดิมของมูลค่าสุทธิบัญชีปัจจุบัน (Equity) ทุกครั้ง และคำนวณขนาดจาก Stop Loss บทสรุปผลงานของ Ralph Vince โดย Michael Bryant เขียนสูตรไว้ดังนี้
N = f × equity ÷ |trade risk|
N คือจำนวนสัญญา f คือสัดส่วนคงที่ และ trade risk คือผลขาดทุนต่อสัญญาเมื่อถึง Stop Loss เนื่องจากวัดมูลค่าสุทธิบัญชีก่อนเทรดแต่ละครั้ง ขนาดสถานะจึงลดลงหลังขาดทุนและเพิ่มขึ้นหลังได้กำไร กฎ 1% จะเสี่ยง $50 เมื่อมีเงิน $5,000 และเสี่ยง $45 เมื่อมีเงิน $4,500
อีกทางเลือกคือการกำหนดวงเงินคงที่ต่อครั้ง ($50 ไม่ว่ายอดเงินเท่าใด) วิธีนี้ง่ายกว่า แต่วงเงินไม่ลดลงในช่วงที่เงินทุนลดลง ส่วนการใช้ขนาดล็อตคงที่นั้นง่ายยิ่งกว่า แต่ตารางด้านบนแสดงข้อเสียไว้แล้ว คือปล่อยให้ระยะ Stop Loss เป็นตัวกำหนดความเสี่ยง
ทำไมไม่ใช้เกณฑ์ Kelly
เกณฑ์ Kelly คำนวณสัดส่วนเงินทุนที่ทำให้การเติบโตระยะยาวสูงสุด เมื่อคุณรู้ความน่าจะเป็นอย่างแม่นยำ สูตรที่ Bryant อ้างจาก Vince คือ
f = ((B + 1) × P − 1) ÷ B
B คือกำไรเฉลี่ยหารด้วยขาดทุนเฉลี่ย ส่วน P คือสัดส่วนครั้งที่ได้กำไร หาก B = 1.5 และ P = 0.45 จะได้ f = (2.5 × 0.45 − 1) ÷ 1.5 = 8.3% ของเงินในบัญชีต่อครั้ง
วิธีนี้มีปัญหา 2 ข้อ Bryant ระบุว่าการลดลงของเงินทุนเมื่อกำหนดขนาดตาม Kelly มักสูงเกินกว่าคนส่วนใหญ่จะรับได้ อีกข้อคือสูตรต้องใช้ข้อมูลที่แม่นยำ บทสรุปงานวิจัยบน Wikipedia ชี้ว่า การประเมินโอกาสสูงเกินจริงทำให้จัดสรรเงินเกินระดับเหมาะสม และเพิ่มความเสี่ยงที่จะสูญเสียเงินทุนทั้งหมด อัตราการได้กำไรและขนาดกำไรขาดทุนในอดีตเป็นเพียงค่าประมาณ ความคลาดเคลื่อนเล็กน้อยของ P ทำให้ f เปลี่ยนมากได้ เช่น ที่ P = 0.42 ค่า f ลดเหลือ 3.3% ผู้ที่ใช้ Kelly ในทางปฏิบัติจึงมักลดสัดส่วนลง เช่น ใช้ครึ่งหนึ่งของ Kelly
รายการตรวจสอบขนาดสถานะ
- กำหนด Stop Loss จากกราฟหรือความผันผวนของตราสารก่อน
- กำหนดวงเงินเสี่ยงเป็นจำนวนเงิน
- หามูลค่า 1 pip หรือจุดต่อล็อตของตราสารนี้ ณ ราคาวันนี้
- คำนวณหาร รวมสเปรดและค่าคอมมิชชัน แล้วปัดลงตามขั้นการเพิ่มลดล็อตของแพลตฟอร์ม
- ตรวจสอบว่าขนาดที่ได้ไม่ต่ำกว่าล็อตขั้นต่ำ และมีมาร์จินเพียงพอ
สำหรับ Fintrix Markets เครื่องคำนวณการเทรดแสดงมูลค่า pip และมาร์จินของทุกสัญลักษณ์ตามราคาเรียลไทม์ ครอบคลุมขั้นตอนที่ 3 และ 5
สรุปประเด็นสำคัญ
- จำนวนล็อต = วงเงินเสี่ยง ÷ (ระยะ Stop Loss × มูลค่าต่อ pip หรือจุดต่อล็อต) และปัดลง
- ขนาดล็อตเท่ากันอาจเสี่ยงต่างกันมากในแต่ละตราสาร 0.20 ล็อตคิดเป็น 1% ของเงินในบัญชีสำหรับ EUR/USD แต่เป็น 6% สำหรับทองคำ
- ต้องรวมสเปรดและค่าคอมมิชชันไว้ในวงเงินเสี่ยง
- เลเวอเรจกำหนดมาร์จิน ไม่ใช่ยอดขาดทุนที่ Stop Loss
- เปอร์เซ็นต์ความเสี่ยงกำหนดว่าเงินในบัญชีจะลดลงเพียงใดเมื่อขาดทุนต่อเนื่อง หลังขาดทุนติดกัน 20 ครั้ง จะเหลือ 81.8% หากเสี่ยง 1% และเหลือ 35.8% หากเสี่ยง 5%
บทเรียนที่เกี่ยวข้อง
- คำนวณมูลค่า pip ในฟอเร็กซ์อย่างไร
- เลเวอเรจในการเทรดคืออะไร
- การลดลงของเงินทุนในการเทรดคืออะไร
- เครื่องคำนวณการเทรด: มูลค่า pip มาร์จิน และสวอป (Swap) หรือค่าธรรมเนียมข้ามคืน
แหล่งข้อมูล
- Michael R. Bryant, "Fixed Fractional Position Sizing", Adaptrade Software (สรุปผลงานของ Ralph Vince, Portfolio Management Formulas, Wiley, 2533): http://www.adaptrade.com/Articles/article-ffps.htm
- Wikipedia, "Kelly criterion" (การใช้ Kelly บางส่วนและผลเสียของการประเมินความได้เปรียบสูงเกินจริง): https://en.wikipedia.org/wiki/Kelly_criterion
- ESMA, "ESMA agrees to prohibit binary options and restrict CFDs to protect retail investors" (27 มีนาคม 2561): https://www.esma.europa.eu/press-news/esma-news/esma-agrees-prohibit-binary-options-and-restrict-cfds-protect-retail-investors
- CFTC, "Customer Advisory: Eight Things You Should Know Before Trading Forex" (2 สิงหาคม 2565): https://www.cftc.gov/PressRoom/PressReleases/8566-22
- Fintrix Markets, ประเภทบัญชี (ค่าคอมมิชชัน ขนาดการเทรดขั้นต่ำ และการแปลงล็อต Cent): https://fintrixmarkets.com/en/account-types/
- Fintrix Markets MT5: USD/JPY 157.89, EUR/USD 1.1187, XAU/USD 3,946.64 ณ 22:06 UTC วันที่ 2 พฤศจิกายน 2569 (05.06 น. วันที่ 3 พฤศจิกายน 2569 เวลาประเทศไทย GMT+7) ค่า ATR 14 วันจากแท่งราคารายวันถึง 30 ตุลาคม 2569 (XAU/USD) และ 2 พฤศจิกายน 2569 (EUR/USD)
- ตัวเลขการขาดทุนต่อเนื่อง: การคำนวณของ Fintrix Markets ใช้ยอดเงิน × (1 − ความเสี่ยง)ⁿ และความน่าจะเป็นของการขาดทุนต่อเนื่องในการเทรด 200 ครั้งที่เป็นอิสระต่อกัน โดยมีโอกาสขาดทุน 50% ต่อครั้ง
นำความรู้ไปใช้จริง
เปิดบัญชีกับ Fintrix Markets หรือเข้าสู่ระบบเพื่อเทรด CFDs ในฟอเร็กซ์ ทองคำ ดัชนี และอื่น ๆ



