Giao dịch chênh lệch lãi suất (carry trade) trong forex là gì?
Carry trade là giao dịch vay đồng tiền có lãi suất thấp để nắm giữ đồng tiền có lãi suất cao hơn, hưởng phần chênh lệch khi vị thế còn mở. Với hợp đồng chênh lệch giá (CFD), khoản này được ghi nhận dưới dạng phí qua đêm (swap) dương hằng ngày. Rủi ro nằm ở tỷ giá: cặp tiền chỉ cần giảm nhẹ cũng có thể xóa sạch tiền lãi tích lũy nhiều tháng. Các vị thế carry trade cũng thường bị đóng đồng loạt.
Carry trade là gì?
Carry trade là vị thế hưởng chênh lệch giữa hai mức lãi suất. Nhà giao dịch vay đồng tiền có lãi suất thấp, gọi là đồng tiền tài trợ, rồi nắm giữ đồng tiền có lãi suất cao hơn, gọi là đồng tiền mục tiêu. Nếu tỷ giá không đổi, nhà giao dịch giữ được phần chênh lệch lãi suất.
Tháng 10/2026, lãi suất chính sách của Bank of Japan là 1.25%, còn lãi suất tiền mặt của Reserve Bank of Australia là 4.60%. Nắm giữ đô la Australia so với yen, tức mua AUD/JPY, là phía được hưởng chênh lệch lãi suất 3,35 điểm phần trăm. Trong nhiều thập kỷ, yen là đồng tiền tài trợ phổ biến nhất vì lãi suất Nhật Bản thấp nhất trong các nền kinh tế lớn.
Carry trade nhận chênh lệch lãi suất trên tài khoản CFD như thế nào?
Thông qua swap hằng ngày. Với CFD ngoại hối, không có khoản vay thực tế. Tuy nhiên, chênh lệch lãi suất được cộng hoặc trừ mỗi đêm dưới dạng swap khi chuyển vị thế sang ngày giao dịch tiếp theo. Bài học về swap là gì và cách tính giải thích công thức này.
Ngày 27/10/2026, mức swap của AUD/JPY trên MT5 của Fintrix Markets như sau:
Một lot AUD/JPY tương đương A$100,000, trị giá khoảng US$70,170 tại thời điểm đó. Như vậy, swap bên mua tương đương khoảng 2.1% mỗi năm tính trên giá trị vị thế. Mức này thấp hơn chênh lệch 3,35 điểm phần trăm giữa lãi suất hai ngân hàng trung ương, vì swap bao gồm phần chênh lệch chi phí tài trợ của nhà cung cấp. Cũng vì lý do đó, bên bán trả nhiều hơn số tiền bên mua nhận được.
Rủi ro chính của carry trade là gì?
Rủi ro chính là tỷ giá. Tiền lãi nhận được nhỏ và đều đặn, trong khi biến động giá lớn và khó đoán. Các con số cho thấy rõ sự mất cân đối này:
- Một pip (đơn vị đo biến động tỷ giá) trên 1 lot AUD/JPY có giá trị 1.000 yen, khoảng $6.35.
- Khoản swap được cộng $3.96 mỗi đêm tương đương khoảng 0,6 pip.
- Biên độ dao động trung bình mỗi ngày của AUD/JPY trong 20 ngày giao dịch đến 26/10/2026 là 0,89 yen (89 pip), tương đương khoảng $566 trên 1 lot.
Như vậy, biên độ dao động của một ngày trung bình tương đương khoảng 143 đêm nhận swap. Carry trade chủ yếu dựa vào kỳ vọng tỷ giá giữ ổn định, với tiền lãi làm khoản đệm nhỏ. Đây không phải cách hưởng lãi mà không chịu rủi ro giá.
Điều gì đã xảy ra khi các vị thế carry trade bị đóng hàng loạt tháng 8/2024?
Mùa hè năm 2024, các vị thế carry trade dùng yen bị đóng hàng loạt với tốc độ mạnh. Đây là ví dụ gần đây rõ nhất về cách rủi ro này xảy ra.
Diễn biến theo dữ liệu ngày trên MT5 và báo cáo của BIS về sự kiện này. Ngày theo giờ máy chủ UTC+3; giờ Việt Nam (GMT+7) đi trước 4 giờ:
- Từ tháng 1 đến đầu tháng 7/2024. AUD/JPY tăng từ khoảng 96 lên mức đỉnh 109.37 vào ngày 11/7, khi yen yếu và carry trade mang lại tiền lãi.
- Tháng 7. Đà giảm của yen đảo chiều giữa những nghi vấn về việc Bank of Japan can thiệp. Đợt bán tháo cổ phiếu ngắn ngày 24/7 cho thấy dấu hiệu sớm của việc đóng các vị thế carry trade.
- Từ 31/7 đến 2/8. Bank of Japan tăng lãi suất. Ngày 2/8, báo cáo việc làm Mỹ yếu hơn làm gia tăng lo ngại kinh tế Mỹ giảm tốc.
- Ngày 5/8. Chỉ số TOPIX của Nhật Bản giảm 12% chỉ trong một ngày. AUD/JPY chạm đáy 90.13, 17.6% thấp hơn đỉnh tháng 7, còn USD/JPY giảm từ trên 161 vào đầu tháng 7 xuống dưới 142.
Với 1 lot, mức giảm 1.924 pip từ đỉnh xuống đáy tương đương khoảng $12,200 theo giá trị pip hiện tại. Với khoản swap được cộng $3.96 mỗi đêm của tháng 10/2026, con số đó vượt tám năm tiền lãi carry trade. BIS ước tính quy mô các vị thế carry trade dùng yen trước sự kiện vào khoảng 40 nghìn tỷ yen ($250 tỷ). BIS cũng lưu ý ước tính này có thể thấp hơn thực tế do dữ liệu còn thiếu.
Vì sao các vị thế carry trade bị đóng hàng loạt đột ngột?
Nhiều nhà giao dịch cùng nắm giữ một loại vị thế có đòn bẩy (leverage), rồi đồng loạt thoát vị thế khi biến động tăng. Mô hình này đã được nghiên cứu nhiều năm:
- Vị thế tập trung đông. Khi nhiều người cùng dùng một đồng tiền tài trợ, biến động bất lợi buộc nhiều người nắm giữ phải đồng thời giảm vị thế. Điều này đẩy giá đi xa hơn.
- Ký quỹ (margin). Biến động cao hơn làm tăng yêu cầu ký quỹ và kích hoạt stop out (hệ thống tự động đóng vị thế), buộc hoạt động bán gia tăng. BIS mô tả biến động tháng 8/2024 bị khuếch đại bởi "việc giảm đòn bẩy và tăng ký quỹ thuận chu kỳ".
- Lợi suất lệch. Brunnermeier, Nagel và Pedersen (NBER, 2008) ghi nhận lợi suất của các đồng tiền dùng trong carry trade có phân phối lệch âm: nhiều khoản lãi nhỏ, thỉnh thoảng lỗ lớn. Các tác giả liên hệ mô hình này với việc đóng vị thế đột ngột khi điều kiện tài trợ thắt chặt.
Dữ liệu ngày của AUD/JPY từ tháng 12/2022 đến tháng 10/2026 phù hợp với mô tả này. Số ngày tăng nhỉnh hơn số ngày giảm (545 so với 454). Tuy nhiên, mức giảm trung bình lớn hơn mức tăng trung bình (0,49 yen so với 0,45 yen).
Nhà giao dịch đánh giá carry trade như thế nào?
Nhà giao dịch nghiên cứu carry trade thường xem xét nhiều yếu tố ngoài chênh lệch lãi suất:
- Swap sau khi trừ phần chênh lệch của nhà cung cấp, thay vì lãi suất ngân hàng trung ương. Chênh lệch 3,35 điểm phần trăm trở thành mức swap khoảng 2.1% mỗi năm cho vị thế mua AUD/JPY.
- So sánh swap với biến động. Lấy swap mỗi đêm chia cho biên độ dao động trung bình ngày, như trên, cho thấy tiền lãi có thể bù đắp bao nhiêu biến động giá. Bài học về chỉ báo biên độ thực trung bình (ATR) trình bày cách đo biên độ này.
- Lịch của ngân hàng trung ương. Quyết định lãi suất của một trong hai ngân hàng trung ương có thể thu hẹp chênh lệch chỉ sau một đêm. Quyết định tiếp theo của RBA vào ngày 3/11/2026 và của BoJ vào ngày 30/10/2026. Cả hai đều có trên lịch kinh tế.
- Dư địa ký quỹ. Vị thế chịu được biến động ngày thông thường vẫn có thể chạm mức stop out trong một đợt biến động như tháng 8/2024. Bài học về margin call (yêu cầu bổ sung ký quỹ) và stop out trình bày cách tính ngưỡng xảy ra các tình huống này.
Những điểm chính
- Carry trade nắm giữ đồng tiền lãi suất cao so với đồng tiền lãi suất thấp. Với CFD, tiền lãi được ghi nhận dưới dạng swap hằng ngày.
- Ngày 27/10/2026, vị thế mua 1 lot AUD/JPY nhận $3.96 tiền swap mỗi đêm, tương đương khoảng 0,6 pip.
- Biên độ dao động của một ngày trung bình trên AUD/JPY tương đương khoảng 143 đêm nhận khoản swap đó.
- Trong đợt đóng vị thế hàng loạt tháng 8/2024, AUD/JPY giảm 17.6% từ đỉnh tháng 7 trong chưa đầy bốn tuần. Mức giảm này vượt tám năm tiền lãi carry trade theo mức swap hiện tại.
- Lợi suất carry trade có phân phối lệch âm: nhiều khoản lãi nhỏ, thỉnh thoảng lỗ lớn, vì các vị thế tập trung đông và có đòn bẩy cùng bị đóng.
Bài học liên quan
- Phí qua đêm (swap) trong forex là gì và được tính thế nào?
- Margin call và stop out khác nhau như thế nào?
- Phí giao dịch
Nguồn
- Bank for International Settlements, Aquilina, Lombardi, Schrimpf và Sushko, "The market turbulence and carry trade unwind of August 2024", BIS Bulletin số 90, ngày 27/8/2024: https://www.bis.org/publ/bisbull90.htm
- Brunnermeier, Nagel và Pedersen, "Carry Trades and Currency Crashes", NBER Working Paper 14473: https://www.nber.org/papers/w14473
- Bank of Japan, thay đổi định hướng nghiệp vụ thị trường tiền tệ, ngày 18/9/2026 (lãi suất chính sách 1.25%): https://www.boj.or.jp/en/mopo/mpmdeci/mpr_2026/k260918a.pdf
- Reserve Bank of Australia, quyết định chính sách tiền tệ tháng 9/2026 (lãi suất tiền mặt 4.60%; quyết định tiếp theo ngày 3/11/2026): https://www.rba.gov.au/media-releases/2026/mr-26-27.html
- Dữ liệu ngày MT5 AUD/JPY và USD/JPY của Fintrix Markets, từ tháng 12/2022 đến tháng 10/2026, cùng mức swap AUD/JPY ghi nhận ngày 27/10/2026; tính toán của bộ phận giao dịch Fintrix Markets
Áp dụng kiến thức của bạn
Mở tài khoản Fintrix Markets, hoặc đăng nhập và giao dịch CFD trên ngoại hối, vàng, chỉ số và nhiều sản phẩm khác.



