Cách tính khối lượng vị thế trong giao dịch
Khối lượng vị thế là số lot (đơn vị khối lượng giao dịch) để khoản lỗ khi chạm lệnh cắt lỗ (stop loss) bằng mức tiền đã định. Lấy số tiền bạn chấp nhận mất chia cho tích của khoảng cách cắt lỗ và giá trị một pip (đơn vị biến động tỷ giá) hoặc điểm mỗi lot. Với mức rủi ro $50 và khoảng cách cắt lỗ 25 pip trên EUR/USD, kết quả là 50 ÷ (25 × $10) = 0,20 lot.
Cách tính khối lượng vị thế
Khối lượng vị thế là quy mô giao dịch tính bằng lot, sao cho khoản lỗ khi chạm mức cắt lỗ bằng một số tiền cố định. Bạn xác định số tiền đó trước, rồi tính ngược ra số lot:
Số lot = số tiền chịu rủi ro ÷ (khoảng cách cắt lỗ × giá trị một pip hoặc điểm mỗi lot)
Công thức có ba đầu vào:
- Số tiền chịu rủi ro. Đây là số tiền bạn chấp nhận mất nếu giá chạm mức cắt lỗ. Mức này thường được xác định theo tỷ lệ phần trăm tài khoản: 1% của $5,000 là $50.
- Khoảng cách cắt lỗ. Khoảng cách từ giá mở vị thế đến mức cắt lỗ, tính bằng pip với ngoại hối (forex), hoặc điểm giá với vàng và chỉ số.
- Giá trị một pip hoặc điểm mỗi lot. Giá trị tiền của biến động một pip trên một lot tiêu chuẩn. Bài học về giá trị pip của chúng tôi giải thích cách tính cho mọi cặp tiền.
Đòn bẩy (leverage) không nằm trong công thức. Đòn bẩy quyết định số tiền ký quỹ mà giao dịch sử dụng, không quyết định khoản lỗ tại mức cắt lỗ. Nội dung này được giải thích thêm bên dưới.
Cách tính số lot trong forex: ví dụ cụ thể
Giả sử tài khoản $5,000 chịu rủi ro 1% mỗi giao dịch, tương đương $50, với khoảng cách cắt lỗ 25 pip trên EUR/USD. USD là đồng tiền định giá, nên một lot tiêu chuẩn có giá trị $10 mỗi pip:
50 ÷ (25 × $10) = 0,20 lot
Kiểm tra ngược lại: 0,20 lot có giá trị $2 mỗi pip, và 25 pip × $2 = $50. Khối lượng tính đúng khi khoản lỗ tại mức cắt lỗ bằng chính số tiền chịu rủi ro.
Vẫn với số tiền chịu rủi ro $50 và khoảng cách cắt lỗ 25 pip, xét USD/JPY. Khi USD/JPY ở 157,89 (Fintrix Markets MT5, 22h06 UTC ngày 2/11/2026, tức 5h06 ngày 3/11/2026 giờ Việt Nam, GMT+7), giá trị một lot là 1.000 JPY ÷ 157,89 = $6.33 mỗi pip:
50 ÷ (25 × $6.33) = 0,316, làm tròn xuống còn 0,31 lot
Ở mức 0,31 lot, khoản lỗ tại mức cắt lỗ là 0,31 × 25 × $6.33 = $49.08. Luôn làm tròn xuống: làm tròn lên 0,32 lot sẽ khiến số tiền chịu rủi ro thành $50.67, vượt giới hạn đã đặt.
Cách tính khối lượng vị thế vàng (XAU/USD)
Vàng được định giá bằng USD một ounce; một lot tiêu chuẩn XAU/USD thường tương ứng hợp đồng 100 ounce. Trước khi tính khối lượng, hãy kiểm tra quy mô hợp đồng trong thông số mã giao dịch trên MT4/5. Với 100 ounce, giá vàng biến động $1.00 sẽ tương ứng $100 mỗi lot.
Với cùng mức rủi ro $50 và khoảng cách cắt lỗ $15 (ví dụ, mở vị thế tại 3.946,64 và cắt lỗ tại 3.931,64):
- Khoản lỗ tại mức cắt lỗ với một lot: $15 × $100 = $1,500
- Khối lượng vị thế: 50 ÷ 1.500 = 0,033, làm tròn xuống còn 0,03 lot
- Khoản lỗ nếu chạm mức cắt lỗ: 0,03 × $1,500 = $45
Bước thường bị bỏ sót nhất là quy đổi giữa “pip” và USD khi giao dịch vàng. Biến động từ 3.946,64 xuống 3.931,64 là $15; một số nền tảng và trang web gọi đây là 150 pip, số khác gọi là 1.500 điểm. Công thức chỉ đúng khi khoảng cách cắt lỗ và giá trị mỗi đơn vị dùng cùng đơn vị đo. Tính biến động giá bằng USD giúp tránh nhầm lẫn này.
Điều gì xảy ra nếu mọi giao dịch đều dùng cùng số lot?
Rủi ro thay đổi giữa các giao dịch mà bạn có thể không nhận ra. Dưới đây là khi dùng 0,20 lot, khối lượng phù hợp với ví dụ EUR/USD, cho cả ba giao dịch trong bài:
Số lot cố định khiến rủi ro của giao dịch vàng gấp sáu lần giao dịch EUR/USD. Tính khối lượng vị thế nhằm tránh điều này: công cụ giao dịch và khoảng cách cắt lỗ thay đổi, nhưng số tiền chịu rủi ro không đổi.
Chênh lệch giá mua bán và phí hoa hồng ảnh hưởng thế nào đến khối lượng vị thế?
Lệnh cắt lỗ được kích hoạt theo giá mua (bid) với vị thế mua và giá bán (ask) với vị thế bán. Vì vậy, chênh lệch giá mua bán (spread) làm tăng khoản lỗ thực tế. Với tài khoản có phí hoa hồng, phí cho cả lượt mở và đóng vị thế tiếp tục làm tăng khoản lỗ. Để tổng chi phí của giao dịch thua lỗ không vượt số tiền chịu rủi ro, hãy tính cả hai khoản:
Số lot = số tiền chịu rủi ro ÷ ((khoảng cách cắt lỗ tính bằng pip + spread tính bằng pip) × giá trị pip mỗi lot + phí hoa hồng mỗi lot)
Với tài khoản Zero của Fintrix Markets, phí hoa hồng là $3.50 mỗi chiều mỗi lot, tức $7 mỗi lot cho cả lượt mở và đóng. Với giao dịch EUR/USD, giả sử spread là 0,2 pip:
50 ÷ ((25 + 0,2) × $10 + $7) = 50 ÷ 259 = 0,193, làm tròn xuống còn 0,19 lot
Tài khoản Standard không có phí hoa hồng; chi phí nằm trong spread, từ 1,0 pip. Với spread 1 pip: 50 ÷ (26 × $10) = 0,19 lot.
Chi phí làm giảm khối lượng giao dịch này khoảng 0,01 lot. Ảnh hưởng lớn hơn nhiều khi mức cắt lỗ gần: với khoảng cách cắt lỗ 5 pip, spread 1 pip chiếm 20% khoảng cách đó. Spread cũng có thể giãn mạnh khi có tin tức và vào thời điểm chuyển ngày giao dịch, như giải thích trong bài học về spread khi chuyển ngày của chúng tôi. Khi thị trường biến động nhanh, lệnh cắt lỗ còn có thể khớp ở giá bất lợi hơn mức đã đặt, khiến khoản lỗ vượt dự tính.
Nếu khối lượng tính được thấp hơn số lot tối thiểu thì sao?
Khi đó, không thể đặt khối lượng giao dịch đúng theo quy tắc. Khối lượng tối thiểu trên tài khoản Standard và Zero của Fintrix Markets là 0,01 lot. Với khoảng cách cắt lỗ lớn, ngay mức tối thiểu này cũng có thể khiến khoản lỗ vượt số tiền chịu rủi ro.
Vàng là ví dụ rõ ràng. Theo dữ liệu ngày trên MT5 của chúng tôi, biên độ dao động thực trung bình (ATR) 14 ngày đến 30/10/2026 là khoảng $72. Khoảng cách cắt lỗ bằng một ATR tương ứng khoản lỗ $7,200 mỗi lot, nên với mức rủi ro $50:
50 ÷ 7.200 = 0,0069 lot, thấp hơn mức tối thiểu 0,01 lot
Với 0,01 lot, khoản lỗ tại mức cắt lỗ đó là $72, tương đương 1.44% tài khoản $5,000, không phải 1%. Các lựa chọn là đặt mức cắt lỗ gần hơn, tăng số tiền chịu rủi ro hoặc không giao dịch. Với EUR/USD, phép tính ít vướng mức tối thiểu hơn: ATR 14 ngày khoảng 65 pip, nên khoảng cách cắt lỗ một ATR cho kết quả 50 ÷ (65 × $10) = 0,07 lot.
Với số dư nhỏ, tài khoản Cent làm thay đổi phép tính. Một lot Cent bằng 0,01 lot tiêu chuẩn, nên cùng mức tối thiểu 0,01 lot nhưng quy mô thực tế nhỏ hơn 100 lần.
Tài khoản $100 tương ứng với khối lượng bao nhiêu lot?
Áp dụng công thức như với mọi mức số dư khác. Với tỷ lệ rủi ro 1%, tài khoản $100 chịu rủi ro $1 mỗi giao dịch:
- EUR/USD, 0,01 lot ($0.10 mỗi pip): khoảng cách cắt lỗ có thể là 10 pip. 1 ÷ (10 × $0.10) = 0,01 lot.
- EUR/USD với khoảng cách cắt lỗ 25 pip: 1 ÷ (25 × $10) = 0,004 lot, thấp hơn mức tối thiểu. Với 0,01 lot, khoản lỗ tại mức cắt lỗ là $2.50, tương đương 2.5% tài khoản.
- Vàng với khoảng cách cắt lỗ $15: ngay cả 0,01 lot cũng tương ứng khoản lỗ $15, tức 15% tài khoản.
Với số dư nhỏ, số lot tối thiểu trên tài khoản có quy mô lot tiêu chuẩn thường vượt mức quy tắc 1% cho phép. Đây là đặc điểm của giới hạn lot tối thiểu, cũng là lý do phải kiểm tra khối lượng ở từng giao dịch.
Đòn bẩy có làm thay đổi khối lượng vị thế không?
Không. Công thức dùng số tiền chịu rủi ro, khoảng cách cắt lỗ và giá trị pip. Đòn bẩy chỉ quyết định số tiền ký quỹ cần để mở vị thế:
- 0,20 lot EUR/USD tại tỷ giá 1,1187 là vị thế có giá trị 20.000 × 1,1187 = $22,374.
- Với đòn bẩy 1:1000, vị thế sử dụng $22.37 tiền ký quỹ. Với đòn bẩy 1:100, số tiền ký quỹ là $223.74.
- Khoản lỗ tại mức cắt lỗ đều là $50 trong cả hai trường hợp.
Đòn bẩy chỉ trở thành giới hạn khi thiếu tiền ký quỹ: nếu tài khoản không đủ ký quỹ, bạn không thể mở vị thế với khối lượng đó. Đòn bẩy thực tế của giao dịch này, $22,374 ÷ $5,000, là khoảng 4,5:1, bất kể thiết lập đòn bẩy tài khoản. Bài học về đòn bẩy của chúng tôi giải thích chi tiết về ký quỹ và đòn bẩy thực tế.
Mức rủi ro cho mỗi giao dịch là bao nhiêu?
Không có một con số đúng cho tất cả, và bài học này không ấn định con số cho bạn. Tỷ lệ rủi ro quyết định tốc độ số dư giảm khi có chuỗi thua lỗ. Với cách tính khối lượng theo tỷ lệ cố định, mỗi khoản lỗ chiếm một tỷ lệ không đổi của số dư hiện tại. Sau n giao dịch thua lỗ liên tiếp, số dư tài khoản là:
Số dư còn lại = số dư ban đầu × (1 − tỷ lệ rủi ro mỗi giao dịch)ⁿ
Chuỗi thua lỗ dài phổ biến hơn cảm nhận thông thường. Giả sử mỗi giao dịch có xác suất thua 50%, độc lập với giao dịch trước. Trong 200 giao dịch, xác suất xuất hiện ít nhất một chuỗi 7 lần thua liên tiếp là khoảng 54%; với chuỗi 8 lần là 32% (theo tính toán của chúng tôi). Khoảng cách giữa hai đường 1% và 5% cho thấy lý do khối lượng được xác định trước giao dịch, khi chuỗi thua chưa xảy ra. Bài học về mức sụt giảm tài khoản (drawdown) của chúng tôi giải thích cách đo lường và phục hồi sau những chuỗi thua này.
Quy mô vấn đề đã được ghi nhận. Trong đánh giá năm 2018 về giao dịch hợp đồng chênh lệch giá (CFD) của khách hàng cá nhân tại EU, ESMA cho biết thông thường có từ 74% đến 89% tài khoản cá nhân thua lỗ. CFTC của Mỹ báo cáo khoảng hai phần ba khách hàng tại các đơn vị kinh doanh forex bán lẻ đã đăng ký bị thua lỗ từ quý II/2021 đến quý I/2022.
Tính khối lượng vị thế theo tỷ lệ cố định là gì?
Đây là phương pháp bài học sử dụng: mỗi giao dịch chịu rủi ro cùng một tỷ lệ vốn chủ sở hữu hiện tại, với khối lượng tính từ mức cắt lỗ. Bản tóm lược của Michael Bryant về công trình của Ralph Vince trình bày công thức như sau:
N = f × vốn chủ sở hữu ÷ |rủi ro mỗi hợp đồng|
Trong đó, N là số hợp đồng, f là tỷ lệ cố định, còn rủi ro mỗi hợp đồng là khoản lỗ tại mức cắt lỗ của một hợp đồng. Vốn chủ sở hữu là giá trị tài khoản sau khi tính lãi, lỗ chưa thực hiện. Vì được đo trước mỗi giao dịch, khối lượng giảm sau các khoản lỗ và tăng sau các khoản lãi. Quy tắc 1% tương ứng mức rủi ro $50 trên $5,000 và $45 trên $4,500.
Một cách khác là dùng số tiền cố định cho mỗi giao dịch ($50 bất kể số dư). Cách này đơn giản hơn nhưng không giảm số tiền chịu rủi ro khi tài khoản sụt giảm. Dùng số lot cố định còn đơn giản hơn, nhưng bảng trên đã cho thấy hệ quả: khoảng cách cắt lỗ sẽ quyết định mức rủi ro.
Vì sao không dùng tiêu chuẩn Kelly?
Tiêu chuẩn Kelly tính tỷ lệ vốn giúp tối đa hóa tăng trưởng dài hạn khi bạn biết chính xác các xác suất. Theo công thức Bryant dẫn từ Vince:
f = ((B + 1) × P − 1) ÷ B
Trong đó, B là lãi trung bình chia cho lỗ trung bình, còn P là tỷ lệ giao dịch có lãi. Với B = 1,5 và P = 0,45, f = (2,5 × 0,45 − 1) ÷ 1,5 = 8.3% tài khoản cho mỗi giao dịch.
Có hai vấn đề. Bryant lưu ý mức sụt giảm khi tính khối lượng theo Kelly thường vượt khả năng chịu đựng của phần lớn mọi người. Công thức cũng cần đầu vào chính xác. Bản tổng hợp nghiên cứu trên Wikipedia chỉ ra rằng đánh giá xác suất quá cao đẩy tỷ lệ vốn sử dụng vượt mức tối ưu, làm tăng nguy cơ mất hết vốn. Tỷ lệ giao dịch có lãi và mức lãi, lỗ trong quá khứ chỉ là ước tính. Sai lệch nhỏ ở P khiến f thay đổi lớn: khi P = 0,42, f giảm còn 3.3%. Vì vậy, người áp dụng Kelly trong thực tế thường chỉ dùng một phần tỷ lệ tính được, chẳng hạn nửa Kelly.
Danh sách kiểm tra khi tính khối lượng vị thế
- Trước tiên, xác định mức cắt lỗ từ biểu đồ hoặc độ biến động của công cụ giao dịch.
- Xác định số tiền chịu rủi ro.
- Tìm giá trị một pip hoặc điểm mỗi lot của công cụ này theo giá hôm nay.
- Thực hiện phép chia, tính cả spread và phí hoa hồng, rồi làm tròn xuống theo bước khối lượng lot của nền tảng.
- Kiểm tra kết quả không thấp hơn số lot tối thiểu và tài khoản có đủ tiền ký quỹ.
Trên Fintrix Markets, các công cụ tính toán giao dịch cung cấp giá trị pip và tiền ký quỹ cho mọi mã giao dịch theo tỷ giá trực tiếp, đáp ứng bước 3 và bước 5.
Những điểm chính
- Số lot = số tiền chịu rủi ro ÷ (khoảng cách cắt lỗ × giá trị một pip hoặc điểm mỗi lot). Làm tròn xuống.
- Cùng số lot nhưng rủi ro rất khác nhau giữa các công cụ: 0,20 lot tương ứng 1% tài khoản với EUR/USD và 6% với vàng.
- Spread và phí hoa hồng phải được tính trong số tiền chịu rủi ro.
- Đòn bẩy quyết định tiền ký quỹ, không quyết định khoản lỗ tại mức cắt lỗ.
- Tỷ lệ rủi ro quyết định mức sụt giảm khi thua liên tiếp: sau 20 lần thua, tài khoản còn 81.8% với rủi ro 1%, và 35.8% với rủi ro 5%.
Bài học liên quan
- Cách tính giá trị pip trong forex
- Đòn bẩy trong giao dịch là gì?
- Mức sụt giảm tài khoản trong giao dịch là gì?
- Công cụ tính toán giao dịch: giá trị pip, ký quỹ và phí qua đêm (swap)
Nguồn tham khảo
- Michael R. Bryant, “Fixed Fractional Position Sizing”, Adaptrade Software (tóm lược công trình của Ralph Vince, Portfolio Management Formulas, Wiley, 1990): http://www.adaptrade.com/Articles/article-ffps.htm
- Wikipedia, “Kelly criterion” (Kelly theo tỷ lệ một phần và hệ quả của việc đánh giá quá cao lợi thế): https://en.wikipedia.org/wiki/Kelly_criterion
- ESMA, “ESMA agrees to prohibit binary options and restrict CFDs to protect retail investors” (27/3/2018): https://www.esma.europa.eu/press-news/esma-news/esma-agrees-prohibit-binary-options-and-restrict-cfds-protect-retail-investors
- CFTC, “Customer Advisory: Eight Things You Should Know Before Trading Forex” (2/8/2022): https://www.cftc.gov/PressRoom/PressReleases/8566-22
- Fintrix Markets, các loại tài khoản (phí hoa hồng, khối lượng giao dịch tối thiểu, quy đổi lot Cent): https://fintrixmarkets.com/en/account-types/
- Fintrix Markets MT5: USD/JPY 157,89, EUR/USD 1.1187, XAU/USD 3,946.64 lúc 22h06 UTC ngày 2/11/2026 (5h06 ngày 3/11/2026 giờ Việt Nam, GMT+7); ATR 14 ngày từ các nến ngày đến 30/10/2026 (XAU/USD) và 2/11/2026 (EUR/USD)
- Số liệu chuỗi thua lỗ: tính toán của Fintrix Markets, số dư × (1 − tỷ lệ rủi ro)ⁿ và xác suất xuất hiện chuỗi thua trong 200 giao dịch độc lập có xác suất thua 50%
Áp dụng kiến thức của bạn
Mở tài khoản Fintrix Markets, hoặc đăng nhập và giao dịch CFD trên ngoại hối, vàng, chỉ số và nhiều sản phẩm khác.



